Op Instagram kreeg ik het verwijt(!) erg precies en genuanceerd te zijn. Dat was bedoeld als iets dat niet positief is.
Er zijn wat zaken die me van het hart moeten. Ik ben nu eenmaal een radicaal genuanceerd kutwijf en dat moet er soms even uit. Radicaal in de zin van stellig in de nuance. Hard op de nuance.
Dat voelt misschien wat politiek. Je zult er vast een mening over hebben. Je gaat me hierdoor mogelijk in een hokje stoppen, terwijl ik zelf een enorm zwevende kiezer ben.
Toch kan ik nu de neiging niet onderdrukken om dit te delen.
Komt ie:
Een mening als feit framen
Mensen zijn nogal goed in het brengen van meningen alsof het feiten zijn. Framen is ook al zo’n kunst die we goed lijken te beheersen. Rond verkiezingstijd extra problematisch.
Demonstratierecht
Demonstraties tegen AZC’s worden door andere politieke partijen opeens als een PVV-bijeenkomst aangemerkt, zodat deze verboden kan worden. Of er wordt opeens gezegd dat er mogelijk wanordelijkheden plaats kunnen vinden die de openbare orde verstoren en dat op die grond een demonstratie verboden zou moeten worden. Ook zou het een probleem zijn dat politieke partijen zich iets van de demonstraties aantrekken en toch een andere beslissing nemen en dat om die reden de demonstratie niet plaats zou moeten vinden. Maar was dat nu niet juist het doel van elke demonstratie? Dat de politiek op basis daarvan actie onderneemt?
Lees over demonstratierecht
Als er voor het klimaat gedemonstreerd wordt op de A12, waardoor zelfs ambulances er niet op een normale manier langs kunnen, if at all, dan wordt verwacht dat het gefaciliteerd wordt, anders wordt er gezegd dat ze helemaal niet mogen demonstreren. Hetzelfde met Palestinademonstraties, waarbij bijvoorbeeld de ingang tot openbaar terrein of de hal van een gebouw worden bezet. Als dat bij een universiteit gebeurt wordt Joodse studenten geadviseerd maar niet naar college te gaan. Hebben zij dan geen recht op onderwijs en hoe zit dat dan met verplichte aanwezigheid? Ook aan een paar anti-abortusdemonstranten bij de Universiteit Wageningen werd een aantal keer verzocht om alsjeblieft de demonstratie op te doeken, nadat er juist in grote getalen mensen op waren komen dagen voor de tegendemo.
Als de boodschap of het onderwerp ons niet bevalt of het slechts een minderheid is die komt demonstreren, worden ze niet beschermd. Zij mogen dus niet demonstreren. Is het een boodschap waar we met grote getalen achter staan of waar mensen minder nadrukkelijk van durven te zeggen dat ze er genuanceerder over denken, dan lijkt alles opeens geoorloofd. Vernielingen zijn dan opeens geen wanordelijkheden meer, geweld tegen politie is opeens vreedzaam en aanwijzingen over de kaders waarbinnen gedemonstreerd mag worden is opeens een algeheel verbod. Demonstratierecht mag geen censuur worden.
Nou moet ik toegeven dat ik een voorstander ben van abortus (en euthanasie) en ik in eerste instantie het dus eigenlijk wel een mooi gezicht vond hoe die lui in rode pakjes het terrein af werden gedwongen (terwijl ze dus kennelijk zelf al aan het vertrekken waren) door een grote menigte – niets menselijks is mij vreemd -, maar eerlijk is het natuurlijk niet. Bij het demonstratierecht hoort dat zowel voor- als tegenstanders hun mening mogen laten horen. In zicht- en gehoorsafstand van de mensen tot wie ze hun boodschap richten. Dat moet veilig kunnen gebeuren. Dat de tegendemonstratie zo dichtbij kon komen dat het gevaarlijk werd is dus eigenlijk een groter probleem.
Ook meningen die ons niet aanstaan moeten gehoord kunnen worden. Als we dat niet meer toestaan, is dat een vorm van censuur.
Een mening verkopen als feit
Maar goed, terug naar de kern:
Meningen worden verkondigd als feiten en we framen erop los.
Dat er regels zijn rondom het demonstratierecht, wordt verkocht als een verbod op demonstreren. Dat is simpelweg niet waar. Maar iedereen neemt het van elkaar over.
Dat fotografen hun rechten willen handhaven en soms sommatiebrieven sturen, wordt altijd gezien als een verdienmodel en iets dat juridisch niet door de beugel zou kunnen. Ook dat is onjuist.
Ja, er zijn bureaus en zelfs fotografen, die er een verdienmodel van hebben gemaakt. Dat er ook bureaus zijn die nogal makkelijk zijn met het sturen van de brieven, ook naar mensen die wel een licentie hebben en dat dan nog maar even moeten aantonen, is natuurlijk zeer ergerlijk en wat mij betreft oneerlijk en onzorgvuldig. Maar in de meeste gevallen is dat niet zo en gaat het puur om schadevergoeding.
Omdat kantonrechters bijna alle fotozaken als zeer eenvoudig aanmerken, waardoor er bijna geen proceskosten meer vergoed worden, proberen fotografen soms wel de schadevergoeding wat op te krikken, zodat ze geen geld verliezen terwijl ze toch volledig winnen. Daar kun je vanalles van vinden, dat kun je niet leuk vinden, maar het is geen verdienmodel en juridisch mag een auteursrechthebbende diens rechten gewoon handhaven. Dat die foto sowieso al niet gebruikt had mogen worden zonder toestemming, daar heeft niemand het over.
De mening ‘Wij zijn zielig dat we worden aangesproken op iets dat we niet hadden mogen doen’ wordt gepresenteerd als een feit dat iedereen die de brieven stuurt dieven zijn en dingen doen die niet door de beugel kunnen. Maar dat maakt dus nog niet dat je gelijk hebt, ook niet als je het zo verkondigt.
Een pleidooi voor nuance, luisteren en gesprek
Ik zie het steeds vaker en erger me eraan.
We verkondigen meningen als feiten en anderen nemen dat bijna klakkeloos over. Nuance en een inhoudelijke discussie zijn uit den boze. Je kunt dan rekenen op een persoonlijke aanval, terwijl nuance en kritisch denken dus niet meer mogen. Geen inhoudelijke discussie. Als je niet dezelfde mening hebt, ben je meteen een tegenstander. Zo word ik tegelijkertijd, maar uiteraard door verschillende mensen, voor extreem links én voor rechts uitgemaakt. Dat komt dan weer omdat we feiten en vragen weer graag toeschrijven als meningen. Zo kunnen we dus nooit meer met elkaar in gesprek.
Nou zou ik me hier ook graag kritisch uitlaten over alle politici en hoe ze niet alleen op sociale media, maar ook in de tweede kamer, vooral graag bezig zijn met mooie onelines en beeldspraak en dat ze strategisch stemmen bij onzinnige moties (of zelf onzinnige moties indienen), omdat media de uitkomsten weer delen met stemuitslagen, maar zonder onderliggende argumentatie.
Ik vind het vreselijk, maar ik begrijp het wel. Kijk maar eens op sociale media, wat er gedeeld wordt door je hoogopgeleide en belezen vrienden. Misschien werken ze zelfs in de journalistiek of de wetenschap. Ze reageren boos op de bolletjes met stemuitslagen, zonder de moties zelf gelezen te hebben of te weten hoe de partijen er echt over denken. Ze gaan zelf met de onliners aan de haal alsof het volledig uitgewerkte plannen zijn over hoe Nederland zou moeten werken, zonder andere factoren die ermee samenhangen mee te wegen.
Kortgezegd: die oneliners werken te goed.
Zo kan het dus ook
Indrukwekkend, die rode lijn demonstratie op 5 oktober 2025 met zo’n 250.000 deelnemers. Met een organisatie die maatregelen nam omdat het zo druk was en daardoor de mars eerder liet beginnen dan gepland. Überhaupt al op een locatie die was afgestemd met de gemeente en nu hooguit winkelend publiek in de weg zat, maar meer ook niet. Geen opstootjes of vernielingen.
Zo kan het dus ook.
Als toch elke demonstratie zo zou kunnen verlopen, dan maakt het niet eens meer uit of je het met de inhoud eens bent of niet.
Op social media gaat het niet zo goed.
Hoe anders was het op sociale media. Daar ging het er minder gezellig aan toe.
Mensen die het met deze demonstratie niet eens waren.
En mensen die negatief reageerde op de herdenking van 7 oktober die op dezelfde dag plaatsvond als de demonstratie.
Alsof door te herdenken opeens wordt goedgekeurd wat er in Gaza gebeurt. Zelfs mensen die vonden dat 7 oktober de schuld was van Netanyahu, omdat enkele uren de grens niet bewaakt zou zijn. Dat is toch eigenlijk ook gek? Alsof we tegen vrouwen zouden zeggen dat ze niet in een kort rokje mogen lopen of alleen over straat mogen fietsen, omdat het dan je eigen schuld is als je verkracht of vermoord wordt. Ook een fiets die je niet op slot zet zou niet gestolen mogen worden.
Voor het een, is nog niet tegen het ander
Vóór het een, is nog niet tégen het ander. Omarm nuance.
Het lijkt alsof je per se een kant moet kiezen. Als je voor het een bent, ben je tegen het ander. Niet alleen op sociale media, overigens.
Maar je kunt toch tegen 7 oktober zijn, dat herdenken, willen dat het nooit meer gebeurt en dat de gijzelaars terugkomen én tegen het geweld in Gaza zijn. Je kunt toch zowel vóór een eigen plek voor joden zijn als vóór Palestina?
Je kunt tegelijkertijd vóór het demonstratierecht, maar tegen geweld, vernielingen en onnodige hinder zijn.
We kunnen vóór de vrijheid van meningsuiting zijn en het toch bepaalde meningen verafschuwen.
Je kunt vóór werken op basis van vertrouwen zijn en toch dat vertrouwen vastleggen op papier.
Of wat dacht je van uitgevers, die voor het verdienen van geld zijn en winst willen maken, en daarom soms wellicht een boek uitgeven enkel omdat ze weten dat het zal verkopen, maar dat ze juist daardoor ook in stand kunt houden dat belangrijke boeken of niche boeken uitgegeven kunnen worden waarvan ze weten dat ze er verlies op zullen maken.
Soms kunnen dingen gewoon tegelijkertijd bestaan en ligt het allemaal wat genuanceerder.
Laten we nou toch eens ophouden met die verwijten naar elkaar. Met persoonlijke aanvallen. Met zwart/wit denken. Met doen alsof voor het een zijn, altijd automatisch ook tegen het andere is.
